|
There are no translations available
Podstawowym dokumentem regulujÄ…cym gospodarkÄ™ olejami odpadowymi w krajach Unii Europejskiej jest Dyrektywa Rady Nr 75/439/EWG z dnia 16 czerwca 1975 roku, znowelizowana przez DyrektywÄ™ Rady Nr 87/101/EWG z dnia 22 grudnia 1986 oraz kolejnÄ… DyrektywÄ™ Rady Nr 94/31/EC z dnia 27 czerwca 1994 roku.
Zgodnie z zaÅ‚ożeniami Dyrektyw Rady, odpady niebezpieczne muszÄ… być odrÄ™bnie traktowane w stosunku do innych odpadów, w zakresie ewidencji, zbiórki i dalszego nimi dysponowania. Na podstawie tych przepisów poszczególne kraje czÅ‚onkowskie wspólnoty wprowadzajÄ… wewnÄ™trzne uregulowania prawne dotyczÄ…ce organizacji i finansowania zbiórki, a także zagospodarowania i unieszkodliwiania olejów przepracowanych, zgodnie z zasadami ekologii. ObowiÄ…zujÄ…ca w kraju Ustawa o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 roku (Dz. U. Nr 62, poz. 628) definiuje oleje odpadowe, bazujÄ…c na definicji stosowanej w krajach Unii Europejskiej, w myÅ›l której przez: "oleje odpadowe rozumie siÄ™ wszystkie oleje smarowe lub przemysÅ‚owe, które nie nadajÄ… siÄ™ już do zastosowania, do którego byÅ‚y pierwotnie przeznaczone, a w szczególnoÅ›ci zużyte oleje z silników spalinowych i oleje przekÅ‚adniowe, a także oleje smarowe, oleje do turbin i oleje hydrauliczne". Dla wÅ‚aÅ›ciwego postÄ™powania z olejami odpadowymi wprowadzono w Ustawie o odpadach art.39 (Dz.U. z 2001 r. Nr 62, poz. 628 wraz ze zmianami " Dz.U. z 2003 r. Nr 7, poz. 78) szczegóÅ‚owe zasady gospodarowania tymi odpadami. SÄ… one nastÄ™pujÄ…ce: - oleje odpadowe powinny być w pierwszej kolejnoÅ›ci poddawane odzyskowi poprzez regeneracjÄ™, rozumianÄ… jako każdy proces, w którym oleje bazowe mogÄ… być produkowane przez rafinowanie olejów odpadowych, a w szczególnoÅ›ci przez usuniÄ™cie zanieczyszczeÅ„, produktów utleniania i dodatków zawartych w tych olejach, - jeżeli regeneracja olejów odpadowych jest niemożliwa ze wzglÄ™du na stopieÅ„ ich zanieczyszczenia, okreÅ›lony w odrÄ™bnych przepisach, oleje te powinny być poddane innym procesom odzysku, - jeżeli regeneracja olejów odpadowych lub innych procesów odzysku sÄ… niemożliwe, dopuszcza siÄ™ ich unieszkodliwianie, - posiadacz odpadów w postaci olejów odpadowych, powstaÅ‚ych w wyniku prowadzonej przez niego dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej, powinien przekazać te odpady podmiotowi gwarantujÄ…cemu zgodne z prawem ich zagospodarowanie, - zakazuje siÄ™ mieszania olejów odpadowych z innymi odpadami niebezpiecznymi, w tym zawierajÄ…cymi PCB, w czasie ich zbierania lub magazynowania, - zakazuje siÄ™ zrzutu olejów odpadowych do wód, do gleby lub do ziemi. Oleje odpadowe powinny być przechowywane w zbiornikach podziemnych lub naziemnych lub w szczelnych opakowaniach nie przekraczajÄ…cych pojemnoÅ›ci 1 m3 pod zadaszeniem i na utwardzonej powierzchni. Zgodnie z Art. 11 pkt 4 Ustawy o odpadach, transport odpadów niebezpiecznych z miejsc ich powstawania do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów odbywa siÄ™ z zachowaniem przepisów obowiÄ…zujÄ…cych przy transporcie materiaÅ‚ów niebezpiecznych. Zgodnie z RozporzÄ…dzeniem Ministra Gospodarki z dnia 5 marca 2001 r. zmieniajÄ…cym rozporzÄ…dzenie w sprawie szczegóÅ‚owych zasad usuwania, wykorzystywania i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 22, poz. 251) "odpady niebezpieczne, dla których przepisy o transporcie materiaÅ‚ów niebezpiecznych nie okreÅ›lajÄ… sposobu opakowania, powinny być usuwane w opakowaniach wykonanych z materiaÅ‚u odpornego na dziaÅ‚anie skÅ‚adników umieszczanych w nich odpadów i posiadać szczelne zamkniÄ™cia, zabezpieczajÄ…ce przed przypadkowym rozproszeniem odpadów w trakcie transportu i czynnoÅ›ci zaÅ‚adunkowych i rozÅ‚adunkowych". Na mocy wydanego do Ustawy o odpadach rozporzÄ…dzenia w sprawie katalogu opadów (Dz. U. 2001, Nr 112, poz.1206) do olejów odpadowych zaliczamy: - 12 01 06* - Odpadowe oleje mineralne z obróbki metali zawierajÄ…ce chlorowce (z wyłączeniem emulsji i roztworów), - 12 01 07* - Odpadowe oleje mineralne z obróbki metali nie zawierajÄ…ce chlorowców (z wyłączeniem emulsji i roztworów), - 12 01 08* - Odpadowe emulsje i roztwory olejowe z obróbki metali zawierajÄ…ce chlorowce, - 12 01 09* - Odpadowe emulsje i roztwory z obróbki metali nie zawierajÄ…ce chlorowców, - 12 01 10* - Syntetyczne oleje z obróbki metali, - 12 01 19* - Oleje z obróbki metali Å‚atwo ulegajÄ…ce biodegradacji, - 13 01 01* - Oleje hydrauliczne zawierajÄ…ce PCB, - 13 01 04* - Emulsje olejowe zawierajÄ…ce zwiÄ…zki chlorowcoorganiczne, - 13 01 05* - Emulsje olejowe nie zawierajÄ…ce zwiÄ…zków chlorowcoorganicznych, - 13 01 09* - Mineralne oleje hydrauliczne zawierajÄ…ce zwiÄ…zki chlorowcoorganiczne, - 13 01 10* - Mineralne oleje hydrauliczne nie zawierajÄ…ce zwiÄ…zków chlorowcoorgani - cznych, - 13 01 11* - Syntetyczne oleje hydrauliczne, - 13 01 12* - Oleje hydrauliczne Å‚atwo ulegajÄ…ce biodegradacji, - 13 01 13* - Inne oleje hydrauliczne - 13 02 04* - Mineralne oleje silnikowe, przekÅ‚adniowe i smarowe zawierajÄ…ce zwiÄ…zki chlorowcoorganiczne, - 13 02 05* - Mineralne oleje silnikowe, przekÅ‚adniowe i smarowe nie zawierajÄ…ce zwiÄ…zków chlorowcoorganicznych, - 13 02 06* - Syntetyczne oleje silnikowe, przekÅ‚adniowe i smarowe, - 13 02 07* - Oleje silnikowe, przekÅ‚adniowe i smarowe Å‚atwo ulegajÄ…ce biodegradacji, - 13 02 08* - Inne oleje silnikowe, przekÅ‚adniowe i smarowe, - 13 03 01* - Oleje i ciecze stosowane jako elektroizolatory i noÅ›niki ciepÅ‚a zawierajÄ…ce PCB, - 13 03 06* - Mineralne oleje i ciecze stosowane jako elektroizolatory oraz noÅ›niki ciepÅ‚a zawierajÄ…ce zwiÄ…zki chlorowcoorganiczne inne niż wymienione w 13 03 01, - 13 03 07* - Mineralne oleje i ciecze stosowane jako elektroizolatory oraz noÅ›niki ciepÅ‚a nie zawierajÄ…ce zwiÄ…zków chlorowcoorganicznych, - 13 03 08* - Syntetyczne oleje i ciecze stosowane jako elektroizolatory oraz noÅ›niki ciepÅ‚a inne niż wymienione w 13 03 01, - 13 03 09* - Oleje i ciecze stosowane jako elektroizolatory oraz noÅ›niki ciepÅ‚a Å‚atwo ulegajÄ…ce biodegradacji, - 13 03 10* - Inne oleje i ciecze stosowane jako elektroizolatory oraz noÅ›niki ciepÅ‚a, - 13 04 01* - Oleje zÄ™zowe ze statków żeglugi Å›ródlÄ…dowej, - 13 04 02* - Oleje zÄ™zowe z nabrzeży portowych, - 13 04 03* - Oleje zÄ™zowe ze statków morskich, - 13 05 01* - Odpady staÅ‚e z piaskowników i z odwadniania olejów w separatorach, - 13 05 02* - Szlamy z odwadniania olejów w separatorach, - 13 05 03* - Szlamy z kolektorów, - 13 05 06* - Olej z odwadniania olejów w separatorach, - 13 05 07* - Zaolejona woda z odwadniania olejów w separatorach, - 13 05 08* - Mieszanina odpadów z piaskowników i z odwadniania olejów w separatorach, - 13 07 01* - Olej opaÅ‚owy i olej napÄ™dowy, - 13 07 02* - Benzyna, - 13 07 03* - Inne paliwa (włącznie z mieszaninami), - 13 08 01* - Szlamy lub emulsje z odsalania, - 13 08 02* - Inne emulsje, - 13 08 80 - Zaolejone odpady staÅ‚e ze statków, - 13 08 99* - Inne nie wymienione odpady, - 16 07 08* - Odpady zawierajÄ…ce ropÄ™ naftowÄ… lub jej produkty. Dla zwiÄ™kszenia zbiórki oraz odzysku olejów odpadowych, przy uwzglÄ™dnieniu obowiÄ…zujÄ…cej Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i UsÅ‚ug, odpady te objÄ™to wymogami okreÅ›lonymi w Ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiÄ…zkach przedsiÄ™biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opÅ‚acie produktowej i depozytowej (Dz.U. Nr 63, poz. 639 wraz z późniejszymi zmianami Dz. U. z 2003 r. Nr 7, poz. 78), w której jako oleje odpadowe (oleje przepracowane) przyjÄ™to odpad poużytkowy z olejów smarowych - PKWiU - 23.20.18 (z wyłączeniem 23.20.18-01, 23.20.18-02.10, 23.20.18-03.00, 23.20.18-09.10). NaczelnÄ… zasadÄ… ustawy jest naÅ‚ożenie na przedsiÄ™biorcÄ™, wytwarzajÄ…cego lub importujÄ…cego wybrane produkty, w tym oleje smarowe, obowiÄ…zku zapewnienia odzyskiwania i poddawania recyklingowi odpadów powstaÅ‚ych z tych produktów, ze wzglÄ™du na ich uciążliwość czy wrÄ™cz szkodliwość dla Å›rodowiska. Załącznik nr 4 Ustawy z dnia 19 grudnia 2002 r. - o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 7, poz. 78) okreÅ›la docelowe procentowe poziomy odzysku i recyklingu dla odpadów opakowaniowych i poużytkowych w stosunku do masy lub iloÅ›ci wprowadzanych na rynek krajowy opakowaÅ„ i produktów. Do roku 2007 odpady olejów smarowych powinny być odzyskiwane w wysokoÅ›ci 50%, a poddawane regeneracji w iloÅ›ci 35% iloÅ›ci wprowadzanej na rynek. Regeneracja olejów odpadowych powinna odbywać siÄ™ zgodnie z RozporzÄ…dzeniem Ministra Åšrodowiska, z dnia 6 listopada 2001 roku w sprawie szczegóÅ‚owych warunków, jakie powinien speÅ‚nić przedsiÄ™biorca produkujÄ…cy w kraju oleje smarowe z udziaÅ‚em wytworzonych w kraju olejów bazowych pochodzÄ…cych z regeneracji, w celu włączenia ich do faktycznie uzyskanego poziomu recyklingu (Dz.U. z 2001 Nr 131, poz. 1475). W rozporzÄ…dzeniu tym okreÅ›lono, że przedsiÄ™biorca regenerujÄ…cy oleje przepracowane powinien zbierać oleje we wÅ‚asnym zakresie lub poprzez odpowiedniÄ… organizacje odzysku a ponadto powinien posiadać specjalistycznÄ… instalacjÄ™ do regeneracji. Procesy regeneracji olejów to: - oczyszczanie poprzez dekantacja, filtracjÄ™ wzglÄ™dnie obróbkÄ™ chemicznÄ… lub rozpuszczalnikowÄ…, - destylacja; rozdziaÅ‚ na frakcje destylatowe na specjalnie zaprojektowanych urzÄ…dzeniach, - rerafinacja rozpuszczalnikowa i kontaktowanie z ziemiÄ… odbarwiajÄ…cÄ… albo katalityczna rerafinacja w atmosferze wodoru. Ponadto warunkiem niezbÄ™dnym do prowadzenia regeneracji olejów jest posiadanie przez przedsiÄ™biorcÄ™ kart przekazania olejów odpadowych lub dowodów zakupów od ich posiadaczy. Ustawa z dnia 11 maja 2001r. o obowiÄ…zkach przedsiÄ™biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz opÅ‚acie produktowej i opÅ‚acie depozytowej (Dz. U. Nr.63 poz. 639 z 2001r.) nakÅ‚ada na przedsiÄ™biorców (wytwórców i importerów) obowiÄ…zek odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (art.3 ust.1 w/w ustawy). PrzedsiÄ™biorca może ten obowiÄ…zek realizować: - samodzielnie (art.4 ust.1 pkt.1), - poprzez "organizacjÄ™ odzysku" (art.4 ust.1 pkt.2) zawierajÄ…c z niÄ… stosownÄ… umowÄ™, - zlecajÄ…c wykonanie poszczególnych czynnoÅ›ci zwiÄ…zanych z odzyskiem recyklingiem osobom trzecim (art.4ust.30). Ustawa daje możliwość niewykonania obowiÄ…zku odzysku odpadów olejów smarowych. KonsekwencjÄ… dla tych, którzy uchylajÄ… siÄ™ od realizacji tego obowiÄ…zku, jest pewnego rodzaju sankcja tzw. opÅ‚ata produktowa. PrzedsiÄ™biorca wytwarzajÄ…cy bÄ…dź importujÄ…cy produkty takie jak oleje smarowe, jest zobowiÄ…zany do skÅ‚adania rocznych sprawozdaÅ„ i samodzielnego obliczania i uiszczania opÅ‚aty produktowej. Jest też zobowiÄ…zany do prowadzenia dodatkowej pozaksiÄ™gowej ewidencji, umożliwiajÄ…cej ustalenie uzyskanych poziomów odzysku i recyklingu oraz obliczenie opÅ‚aty produktowej, zgodnie z przepisami o rachunkowoÅ›ci. Åšrodki, pochodzÄ…ce z opÅ‚at produktowych, gromadzone na odrÄ™bnych rachunkach bankowych w Narodowym Funduszu Ochrony Åšrodowiska i Gospodarki Wodnej przeznaczone sÄ… na finansowanie - w formie pożyczek i dotacji - dziaÅ‚aÅ„ m.in. w zakresie zbiórki i regeneracji odpadów poużytkowych z olejów smarowych i edukacji ekologicznej. Jednak gdyby któryÅ› z przedsiÄ™biorców zdecydowaÅ‚ siÄ™ na zapÅ‚atÄ™ opÅ‚aty produktowej, to rozwiÄ…zanie to jest znacznie kosztowniejsze od pozostaÅ‚ych możliwoÅ›ci. W przypadku zbiórki i regeneracji (odzysku) olejów przepracowanych, najbardziej racjonalnym rozwiÄ…zaniem wydaje siÄ™ zlecanie tego obowiÄ…zku "organizacji odzysku". Wynika to przede wszystkim ze specyfiki odpadu (odpady niebezpieczne), technicznych uwarunkowaÅ„ zbiórki i magazynowania (niezbÄ™dny specjalistyczny sprzÄ™t) oraz skomplikowanych metod regeneracji i unieszkodliwiania. Przy wyborze "organizacji odzysku", przedsiÄ™biorca powinien zwrócić szczególnÄ… uwagÄ™ na jej bazÄ™ technicznÄ… i organizacyjnÄ… niezbÄ™dnÄ… do przejÄ™cia obowiÄ…zku. Jest to gwarancjÄ… sprawnego i rzetelnego wywiÄ…zania siÄ™ z przejÄ™tego od przedsiÄ™biorcy obowiÄ…zku. W przypadku upadÅ‚oÅ›ci "organizacji odzysku" ustawowy obowiÄ…zek odzysku obciąża masÄ™ upadÅ‚oÅ›ciowÄ… organizacji do dnia prawomocnego ogÅ‚oszenia upadÅ‚oÅ›ci. Po tym terminie obowiÄ…zek "powraca" do przedsiÄ™biorcy, który musi zapewnić poziom odzysku samodzielnie lub zawrzeć umowÄ™ z nastÄ™pnÄ… "organizacjÄ… odzysku". W przypadku, kiedy "organizacja odzysku" zrealizuje przejÄ™ty od przedsiÄ™biorcy obowiÄ…zek tylko częściowo, to za niezrealizowanÄ… część obowiÄ…zku organizacja musi wpÅ‚acić należnÄ… opÅ‚atÄ™ produktowÄ…, która obciąża wyłącznie budżet "organizacji odzysku" (Art. 12 ust. 2 ustawy o obowiÄ…zkach przedsiÄ™biorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz poÅ‚acie produktowej i opÅ‚acie depozytowej). KontrolÄ™ przedsiÄ™biorstw w zakresie przestrzegania przepisów ustawy powierzono wojewódzkiej inspekcji ochrony Å›rodowiska i wojewódzkiej inspekcji handlowej. Na podstawie art. 36 ust. 14 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628) każdy odbiór odpadów olejowych z zakÅ‚adu, powinien być potwierdzony dokumentem obrotu odpadami niebezpiecznymi zwanym kartÄ… przekazania odpadu. Wzór karty przekazania odpadu jest okreÅ›lony w RozporzÄ…dzeniu Ministra Åšrodowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów (Dz. U. Nr 152, poz. 1736). Karta odpadu jest wystawiana przez zakÅ‚ad (warsztat) wytwarzajÄ…cy odpady. Przy jej wypeÅ‚nianiu należy zwrócić uwagÄ™ na kod i nazwa odpadu, który należy wpisać zgodnie z katalogiem odpadów (Dz. U. 2001, Nr 112, poz.1206). Ze wzglÄ™du na to, że przewóz odpadów może odbywać siÄ™ wyłącznie transportem posiadajÄ…cym dopuszczenie do przewozu Å‚adunków niebezpiecznych, w kartÄ™ odpadów wpisuje siÄ™ także numer rejestracyjny pojazdu odbierajÄ…cego odpady. KopiÄ™ karty odpadu powinien otrzymać usuwajÄ…cy (odbierajÄ…cy) odpady. Ewidencja wytwarzajÄ…cego odpady musi być identyczna z ewidencjÄ… usuwajÄ…cego odpady. UsuwajÄ…cy odpady musi posiadać na tÄ… dziaÅ‚alność zezwolenie. Podlega on także obowiÄ…zkowi skÅ‚adania raportów z obrotu odpadami do wÅ‚adz administracji PaÅ„stwowej. Jeżeli wytwarzajÄ…cy powierza usuwanie odpadów firmie nie posiadajÄ…cej zezwolenia lub usuwa je sam np. poprzez palenie w piecu, zakopywanie, wylewanie do kanalizacji, organ wydajÄ…cy zezwolenie na wytwarzanie odpadów może je cofnąć bez odszkodowania - co oznacza w praktyce zamkniÄ™cie zakÅ‚adu. Za brak uregulowania problemu olejów odpadowych w warsztacie - przewidziano kary grzywny i aresztu. |