Polityka zapobiegania powstawaniu odpadów nie może ograniczać się do etapu wytwarzania odpadów przez sam wyrób, ale powinna być uwzględniona już przy założeniach wstępnych i projekcie wyrobu, a dalej – jego produkcji, eksploatacji, zwrotowi oraz wtórnemu wykorzystaniu i przetworzeniu.

1. Dyrektywa dotyczące odpadów pochodzących z wyeksploatowanych pojazdów [Directive on Waste from End-of-Life Vehicles-ELV]

2. Dyrektywa dotycząca odpadów złomu elektronicznego i elektrycznego [Directive on Waste Electric and electronic Scrap – Weee]

Zwiększona odpowiedzialność producenta (Extended Producer Responsibility, EPR) jest zasadą nowej polityki ochrony środowiska, której głównym przedmiotem zainteresowania jest wyrób, a nie produkcja. Zgodnie z tą zasadą, ponosi on część odpowiedzialności za całość oddziaływania własnego wyrobu na środowisko. Obejmuje ona już na wstępie dobór materiałów i technologię produkcji, i sięga aż po eksploatację i ostateczny los wyrobu. Przyjęcie odpowiedzialności przez producenta oznacza jego zgodę na prawną, faktyczną i ekonomiczną odpowiedzialność za taki wpływa na środowisko, którego nie można usunąć w toku projektowania.

            Przepisy dotyczące ochrony środowiska przez 20 lat zwracały uwagę na kontrolę zanieczyszczenie środowiska pochodzącego z pojedynczych na innych etapach okresu użytkowania wyrobu. Przy tak ograniczonej odpowiedzialności za środowisko gospodarka odpadami należała do obowiązków właścicieli gospodarstw domowych, bądź samorządów terenowych. W miarę jak wzrastała ilość odpadów, a coraz surowsze wymagania dotyczące składowania odpadów sta łych powodowały wzrost kosztów ich zagospodarowania, w budżetach samorządów terytorialnych zaczęło brakować pieniędzy i podniesiony podatki lokalne. W tym samych czasie sprawa zakładów utylizacji odpadów stała się głównym przedmiotem walki politycznej. Na samorządy terenowe nałożono odpowiedzialność za brzemię jedynie w znikomym stopniu. Zasada,  o której tu mowa, przynosi odpowiedzialność za zużyte wyroby z powrotem na producenta, który jest w stanie coś z nimi zrobić.

            Przykładem zwiększonej odpowiedzialności producenta jest zwrot wyrobu [take-back]:producent przyjmuje wyrób z powrotem po upływie okresu przydatności wyrobu do użytku albo bezpośrednio sam, albo za pośrednictwem strony trzecie. Innym określeniem takiej zasady jest zobowiązanie związane z wyrobem [product liability], a także mniej precyzyjne wyrażenia: odpowiedzialność za wyrób [product responsibility], piecza nad produktem [product stewardship] lub współodpowiedzialność [stakeholder responsibility].

            Zwrot wyrobu i inne formy zwiększonej odpowiedzialności producenta opierają się na spostrzeżeniu, że producent zmuszony do przyjęcia odpowiedzialności za utylizację swych wyrobów będzie w większym stopniu uwzględniał wymogi ochrony środowiska przy projektowaniu i produkcji wyrobów.

            Zwrot wyrobu wymusza odpowiedzialność za niego „od kolebki do kolebki”, a tym samym wliczenie kosztów wtórnego wykorzystania przetwórstwa lub składowania zużytego wyrobu.  Aby tak było, ustawodawstwu o zwrocie wyrobu musi towarzyszyć zobowiązanie do wykorzystania lub przetwórstwa wtórnego wyrobu poprzez uznanie wykorzystania lub przetwórstwa wtórnego za ostateczne, przy jednoczesnym odrzuceniu spalania (odzysku energii) jako tego rodzaju zadania, Ustawodawstwo takie musi również obejmować eliminację substancji toksycznych – po to, by zagwarantować, że przetwórstwo odpadów nie będzie powodowało nieprzerwanego przetwarzania tych substancji.

 Źródło: „Technologia i systemy recyklingu samochodów” – Janusz Oprzędkiewicz i Bolesław Stolarski – Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Fundacja Książka Naukowo-Techniczna